Open Tuin – OpdeHaar - Gardens
Camellia - Camelia
 |
| Camellia "Dr Tinsley" |
Kort nadat wij zijn met een tuin in Blaricum begonnen, ruim 30 jaren geleden, hebben wij twee Camelia japonica hybriden geplant – “Camellia Dr Tinsley” (foto links) en Camellia "Brushfield’s Yellow”(rechts). Ze zijn met ons in 1991 mee verhuisd en zijn inmiddels 3m hoge struiken geworden en staan elke lente vol bloemen tussen de kas en de garage, vlakbij de koffiehoek. Terwijl ze echt niet in de schaduw staan, hun wortels blijven wel koel en beschaduwd.
 |
| Camellia "Brushfield's Yellow" |
Dit waren Camellia japonica en Camellia x williamsii hybriden en later hebben wij twee Ackerman hybriden toegevoegd. Deze laatste zijn hybriden met Camellia oleifera bloed erin voor extra koude-hardheid.Dit al gezegd en ondanks twee Elfstedentocht winters, zijn wij nooit een camelia kwijt geraakt. Met andere woorden, een camelia is niet per definitie een kasplant in de winter, zoals nog al te vaak wordt beweerd
Geen bescherming voor onze camellia's
Onze planten krijgen ’s winters geen bijzonder bescherming maar ze zijn in de beschutting van een bos en daardoor van de uitdrogende invloed van snijdende oosten winden wel grotendeels beschermd. Bovendien krijgen ze geen vroege ochtendzon die, na een nachtvorst, bloemknoppen echt kapot kan maken wegens een te snelle ontdooiing. Steeds mildere winters, om niets te zeggen over de verleiding van mijn vriend Hans Prins, hebben ons zo ver gekregen om een proef te beginnen met herfst/winter bloeiende camelias. Dit zijn Camellia sasanqua, Camellia x hiemalis en Camellia x vernalis hybriden en ze hebben in de regel behoefte aan zonnige, beschutte standplaatsen. Ik ga ze wel in de buurt van het Tropische Perkje inzetten maar kan verder tot nu toe geen persoonlijke ervaringen aan U doorgeven. Toch zijn hun geurende bloemen vast welkom!
Licht schaduw, zure grond, vocht en voeding tot de langste dag
Tegenwoordig treft een bezoeker camellias overal in de tuinen aan. In brede zin zijn de behoeften van camellias gelijk aan die van rhododendrons – lichte schaduw, zure grond en voeding tot ongeveer de langste dag samen met vocht om knoppen voor het volgend jaar te doen ontwikkelen. Te veel droogte in de zomer is vaak de reden voor het vallen van bloemknoppen later in het daarop volgende voorjaar. Verder, vermijd te veel vorstgevoelige groei laat in het seizoen door niet na ongeveer eind juni voeding te geven.
Camellia of camelia
Het internet bevat veel leerzaam lectuur over camelia (onthoudt U toch de internationale dubbel “L” in de spelling van “camellia”!) In de Engelstalige versie van deze pagina treft U twee heel goede artikelen aan; wilt U liever in het Nederlands lezen dan kunt U een begin maken met http://www.neerlandstuin.nl/struiken/camellia.html. Verder moet ik zeggen dat ik niets echt inspirerend heb gevonden en zelfs stukken die gewoon misleidend zijn of ronduit fout. Er is duidelijk nog veel publiciteit ten behoeve van de camelia als tuinplant hier in de Nederlanden te verrichten!
Toekomst -nieuwe eigenschappen van camellia's
Kwekers over de hele wereld houden zich met aspecten van de camelia bezig. Hun werk spits zich toe op vier belangrijke eigenschappen:
- Verbeteren van koude bestendigheid
- Uitbreiden van de keuze van bloemkleur (b.v. gele pigmenten introduceren)
- Geur
- Verlengen van de bloeiperiode en uitbreiden van het bloeiseizoen.
Koude bestendigheid
De eerste stap in het verbeteren van koude bestendigheid kwam bijna als toeval toen J.C. Williams in Engeland vond dat Camelia saluensis een spontaan kruisbestuiving had gehad met Camelia japonica in zijn tuin. Camelia saluensis is niet bepaald winterhard en daarom was het een verassing toen de zaailingen veel meer koudebestendig bleken te zijn dan beide ouders. Sindsdien vormen de zogenaamde Camelia x williamsii hybriden een belangrijk aanvulling op de Camelia japonica hybriden. Tegenwoordig wordt dit hele onderwerp veel meer in verband met werk van de Amerikaan Dr. William Ackerman gebracht. Hierover kunt U een recente artikel onder de titel “Camellias for cold climates” via de International Camellia Society best lezen: www.camellia-ics.org/_ics/ackerm1.htm. Hij heeft letterlijk honderden hybriden met Camelia oleifera getest. Oleifera is zeer winterhard maar heeft betrekkelijk weinig sierwaarde – in Azië wordt olie uit de zaden in de keuken gebruikt. Ackerman heeft in gedachte de extreem lage temperaturen die weleens in de V.S. voorkomen. Hier in Nederland zijn misschien hybriden met soorten zoals Camelia sasanqua meer interessant. Camelia Sasanqua zelf is waarschijnlijk niet al te gelukkig wanneer de temperatuur lager dan ongeveer -8ºC zakt; de Ackerman hybriden kunnen dit beslist (makkelijk) aan.
Geur
De meeste Camelia japonica en Camelia x williamsii hybriden hebben twee beperkingen – hun bloemkleuren zijn meestal vanaf wit, via roos tot rood en ze ruiken niet. Bloemvorm is wel erg mooi. (Het combineren van een mooie bloemvorm met een geur is eigenlijk preceis de zelfde uitdaging die kwekers van rozen op moeten lossen.) Geurende vormen zijn er wel maar komen zelden vóór, voorbeelden zijn “Camellia Scented Red”, “Camellia Scentsation” en "Camellia High Fragrance”, maar ze blijven toch in Nederland vrijwel onbekend, waarschijnlijk omdat ze niet tot de betrouwbare winterharde camelia hybriden behoren. Veel species camelia, de theestruik zelf meegerekend (Camelia sinensis), hebben geurende maar “eenvoudige” bloemen maar, daarentegen, zijn niet echt winterhard te noemen en dat geven ze waarschijnlijk door in hun hybriden met o.a. Camelia japonica. Tegen deze achtergrond is het niet verassend dat werk op het gebied van geur meestal plaats vindt in wat mildere oorden zoals Japan, Nieuw Zeeland en zuidelijk V.S. Jim Finlay uit Nieuwe Zeeland is een bekende naam op dit gebied. In Japan, gebruikt men Camelia lutchuensis om geurende hybriden te kweken. Nogmaals er is veel op het Internet te vinden en mijn aanbeveling om te beginnen is de Engelstalige sectie van de website van een Japanse parfum bedrijf te bezoeken: www.shiseido.co.jp/e/e9803kor/html/text/kor05200.htm
Kleur
 |
| Camellia "Dahlonega" of "Golden Anniversary" |
Bloeiseizoen
 |
| Camellia "Polar Ice" |
Camellia sasanqua is één van de drie species camelia die in Japan voorkomen. (De overige twee zijn Camellia japonica en Camellia lutchuensis, deze laatste met een goede geur.) Botanici zoals Ackerman hebben door middel van Camellia sasanqua en aanverwante hybriden zoals Camellia x vernalis en Camellia x hiemalis, vroeg/herfst bloeiende hybriden met goed winterhardheid geproduceerd. Wilt U meer over Camellia sasanqua lezen dan raad ik "www.sazanka.org/
"Op de Haar" Camellia verzameling
Als vuistregel probeer ik onze camelia in groepen bij elkaar te houden eerder dan ze tussen ander struiken door te verspreiden.
Reden hiervoor ligt in het feit dat ze meestal eerder dan andere struiken aan het pronken zijn en ze tonen zich veel beter in een groep dan alleen; in de zomer kan de bezoeker ze makkelijk negeren. Zodoende is een bezoek – ergens in april – goed om de 50 soorten camelia bij ons te zien. Verder, het geven van het woord “camellia” aan Google en de hybride naam tussen aanhaal tekens, levert snel een foto en beschrijving van de plant op. Daarom voldoe ik hier met een simpele lijst van wat U aantreft bij 4 verschillende locaties in onze tuinen:
 |
| Camellia "Yuletide" |
A. Vlakbij de Koffiehoek
-
Camellia japonica “Dr Tinsley” (foto boven)
-
Camellia japonica “Brushfield’s Yellow” (foto boven)
B. In de Millennium tuin
-
Camellia japonica “Kramer’s Supreme"
-
Camellia japonica “Lady Clare”
-
Camellia japonica “Magnoliaflora or "Magnoliiflora" (syn. "Peach Blossom" and "Hagoromo")
-
Camellia japonica “Margaret Davis”
-
Camellia japonica “Red Ensign”
 |
 |
| Camellia "Magnoliaflora" | Camellia "Lady Clare" |
C. Bij de vijver
-
Camellia japonica “Kramer’s Supreme”
-
Camellia japonica “Mathotiana Alba”
-
Camellia japonica “Spring Festival” (japonica x cuspidata hybrid)
 |
 |
| Camellia "Mathontiana alba" | Camellia "Spring Festival" |
D. Camellia waletje
|
|
|
 |
 |
| Camellia "Alba Simplex" | Camellia "Apollo" |
 |
 |
| Camellia "Desire" | Camellia "Jovey Carylon" |
 |
 |
| Camellia "El Dorado" | Camellia "Firedance" |
 |
 |
| Camellia "Mark Alan" | Camellia "Lady Campbell" |
 |
 |
| Camellia "Strawberry Parfait" | Camellia "Onetia Holland" |
 |
 |
| Camellia "Peach Blossom" | Camellia "Roger Hall" |
 |
| Camellia "Swan Lake" |
- Camellia x Williamsii hybrids Anticipation” (foto beneden)
- “Ballet Queen” (foto beneden)
- “Ballet Queen Variegated” (foto beneden)
- “Donation” (foto beneden)
- “Empire Rose”
- “Jury’s Sunglow”
- “Jury’s Yellow”
- "Les Jury”
-
Camellia "Jean May" Camellia "Bokuhan"
Inkoop en aanschaf
Het kweken en vermeerderen van camelia zit (nog niet) in de bloed van de Nederlandse kwekers en dat merkt U aan hun hogere prijzen, zeker in vergelijking met wat je in Engeland betaalt. Onze eerste planten werden vrijwel uitsluitend uit Engeland meegenomen achter in de auto. Een lievelingsplek voor ons blijft "The Duchy of Cornwal Nurseries" in Loswithiel (www.duchyofcornwallnursery.co.uk). Gelukkig begint dit beeld van vroeger gunstig te veranderen hier in Nederland en ik kan zeker een bezoek aan de kwekerij van Hans Prins aanbevelen (www.degroeneprins.com). Inmiddels kunt u ook bij Esveld in Boskoop terecht waar ook Sasanqua hybriden zijn te verkrijgen. Het aantal hybriden dreigt ook een beetje de kant uit te gaan van de hostas - een ware explosie in het aantal hybriden die alleen maar kleine onderlinge verschillen tonen. Dus, wees gewaarschuwd, camelia in bloei zijn allemaal mooi maar blijft U kieskeurig – anders moet U ook de ruimte hebben zoals wij bij “Op de Haar”!